Poniedziałek, 20 Maja 2019
Gminne Święto Plonów:

"Ileż to pracy i modlitwy
W uprawę roli
Włożyć trzeba
Żeby mieć na stole
Na białym obrusie
Świeży bochen chleba"

ilustracja

     Po ścięciu ostatnich kłosów zboża obchodzone jest uroczyste święto plomów, obrzędowe zakończenie zbioru płodów ziemi, połączone często z huczną zabawą. W zależności od regionu Polski uroczystości nazywa się dożynkami, okrężnem, wyżynkiem, wieńcowinami, plonem.

     Obrzędowym sensem dożynek było zapewnienie ciągłości wegetacji i zadbanie o powodzenie plonów w roku następnym. Aby to zapenić praktykowano umieszczanie pod ostatnią kepkę ścietego zboża chleba, słoniny lub monety, które to przedmioty symbolizowały dobrobyt i szczęście. Kolejnym zabiegiem mającym na celu zapewnienie pomyślności i urodzaju w roku przyszłym było pozostawianie ziarna z ostatnich zebranych kłosów lub wykruszonych z wieńca dożynkowego, do wysiania w roku nastepnym. Wieńce dożynkowe ozdabiano orzechami, jabłkami, owocami jarzębiny czy piernikami, symbolizowały one płodność. Ozdoby te także zapewnić miały obfitośc zbiorów na drugi rok. Obchodzone święto plonów chociaż nie jest związane z kalendarzem swiąt kościelnych, to jednak obrzęd ten zawierał elementy religijne, uroczystości odbywały sie w kościele, połączone były zazwyczaj z mszą świetą dziękczynną za zebrane plony i z prośbami o powodzenie upraw w roku następnym. Wieńce dożynkowe święcono z kościele, najczęsciej 15 sierpnia w dzień Matki Boskiej Zielnej, uważanej za patronkę dobrych zbiorów.

ilustracja

     Pierwotnie, obrzędy związane z zakończeniem żniw, miał istotne znaczenie dla każdego gospodarza. Nawet jeżeli gospodarstwo było bardzo małe, całe zboże sprzątano z pola w ciągu jednego dnia, gospodarz kończąc żniwa wyplatał wianek z kłosów, wkładał go na kosę i tak wracał do domu, gdzie żona przyjmowała go uroczystą wieczerzą, składającą się zazwyczaj z jajecznicy ze słoniną i zacnego trunku. Z czasem gdy dożynki wyprawiane były przez dwór, zaczęto je traktować bardziej jako zabawę i rodzaj dodatkowego wynagrodzenia dla żniwiarzy, niż praktykę obrzędową. Zaś już w okresie międzywojennym i po II wojnie światowej, kiedy do organizacji dożynek przyłączały się organizacje społeczne, gospodarcze i polityczne, dożynki stały się zabawą ludową, połączoną z występami artystycznymi, kiermaszami, wystawami sprzętu rolniczego, a nawet zawodami sportowymi i licznymi atrakcjami dla przybyłych gości i mieszkańców.

ilustracja

     Symbolem plonów był wieniec, który miał najczęściej postać uwitej korony, który żniwiarka - przodownica nakładając na głowę, przynosiła gospodarzowi. Symbolem plonów żniwnych bywały również snopki zboża, bukiety kłosów, koliste wianki uwite z koncentrycznie ułożonych zbóż. Najczęściej żniwny wieniec wykonywano z pszenicy i żyta, zazwyczaj wieców było więcej niż jeden, każdy z innego rodzaju zboża. Rzadko pojawiały sie wieńce z jęczmienia i owsa, czy też wieńce wyplatane z kilku odmian zbóż. Do ozdabiania wieńcy dożynkowych używano również kwiaty oraz zioła i wsponiane już ozdoby, symbolizujące płodność. Z biegiem lat dożynki straciły swoje pierwotne znaczenie obrzędowe. Stały się wielkim świętem społeczności lokalnej, są widowiskowe, bardzo okazałe, a do ich wystroju zaczęto używać kolorowych wstążek, złoceń, cukierków, ozdób ze szkła itp. Po II wojnie światowej święto plonów zyskało elementy patryiotyczne, wieńce ozdabiano motywami godła państwowego, mapy Polski ułożonych z zaiaren zbóż, wstążkami o barwach narodowych. Coraz częściej w dekoracji wieńców i samych dożynek stają się motywy religijne.

     Obecnie dożynki to wielkie świeto wszystkich mieszkańców Gminy, na które przybywa wielu dostajnych gości. Główne uroczystości połączone są z dziękczynną mszą świętą, korowodem dożynkowym z wieńcami, chlebem, owocami i warzywami. Po dostojnej i oficjalnej części zazwyczaj prezentowana jest część artystyczna, w czasie której występuje młodzież i dzieci.

||||||
Polityka prywatności | Zastrzeżenia prawne
Projekt i wykonanie Excelo. Powered by trueCMS